ARNOLD ALETRINO

aletrino 1Arnold Aletrino (Amsterdam, 1 april 1858 – Montreux, 17 januari 1916), ook wel bekend als Aäron Aletrino en als Sam Aletrino, was een Nederlandse schrijver van Sefardische afkomst. Als student medicijnen in Amsterdam kwam Aletrino in aanraking met de Tachtigers Kloos, Van Deyssel, Van Eeden en anderen. Hij werd lid van het literair genootschap Flanor, waar hij in 1885 zijn eerste verhaal “In ’t donker” voorlas. Dat zou een jaar later in De Nieuwe Gids worden gepubliceerd. Van 1910-1912 was hij redacteur van het tijdschrift. Hij studeerde af in 1886 en promoveerde in 1889; hij werd gemeentearts en arts van de brandweer in Amsterdam, en kwam zodoende in aanraking met de armste lagen van de bevolking. In 1891 trouwde hij met Rachel Mendes da Costa, die in 1897 zelfmoord pleegde. Een jaar later trouwde hij met Emilie Julia van Stockum. In zijn laatste levensjaren was Aletrino ziek en raakte hij als gevolgd daarvan verslaafd aan morfine. Met zijn vrouw verhuisde hij naar Zwitserland, waar hij in 1916 overleed.
In 1899 kreeg hij een universitaire aanstelling als lector in de criminele antropologie. Door zijn praktische ervaring, studies en voordrachten verrichtte hij baanbrekend werk op medisch-sociaal gebied. Hij was een van de vroegste pleitbezorgers van de homoseksualiteit en stak zijn nek uit voor die verachte groepering in de samenleving op een congres in 1902. Aletrino werd geëerd als een bekwaam en humanitair wetenschapper. In 1903 bezocht hij met Magnus Hirschfeld in Berlijn een aantal locaties waar homoseksuelen kwamen; daarvan deed hij verslag in zijn brochure Hermaphrodisie en uranisme (1908).
Hij was goed bevriend met de jeugdige schrijver Jacob Israël de Haan, maar die maakte schromelijk misbruik van zijn positie door Aletrino als min of meer herkenbaar personage op te voeren in zijn debuutroman Pijpelijntjes, en tevens het boek aan hem op te dragen. Aletrino en de vrouw van De Haan, Johanna de Haan-van Maarseveen, voelden zich gedwongen de hele oplage van dat boek op te kopen (en het daarmee tot een van de allerzeldzaamste literaire werken van de Nederlandse literatuur te maken!). De Haan werkte het boek vervolgens in luttele maanden om tot een geheel andere roman.
Aletrino was een schrijver van bij uitstek sombere literatuur. Hij werd geïnspireerd door het Franse naturalisme en vond stof in zijn deprimerende artsenpraktijk. Anderzijds schreef hij onder het pseudoniem P.A. Saaije Az. de voorrede van Frederik van Eedens ironische gedichtenbundel Grassprietjes.
Hij schreef dus deprimerende verhalen, maar deed dat met oogstrelend mooie zinnen. Hij schreef geëmotioneerd over maatschappelijke misstanden of zaken die hem zo opvielen, zonder echter te vervallen tot ordinaire scheldpartijen, schuttingtaal of persoonlijke aanvallen op een ieder wiens tronie of daden hem niet bevielen. Kom daar nog maar eens om met de huidige schrijvers en columnisten, vooral degenen die zich uitsluitend op het internet laten gelden. Die oogstrelende zinnen van Aletrino zult u hier op dit blog nog vaak tegenkomen, want het is de bedoeling met regelmaat zijn haast vergeten meesterwerkjes hier te presenteren, sommige in een ouderwetse feuilleton-serie. Zijn manier om ingehouden woede over ontelbare mistoestanden te verwoorden, hopen wij hier te kunnen vertalen naar hedendaagse woorden.

Advertenties
Dit item was geplaatst door Muis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: