LAMBERTUS HARDENBERG (1)

monnik bij kruisbeeldLambertus Hardenberg (Den Haag, 7 november 1822 – Den Haag, 15 januari 1900) was een Nederlands kunstschilder, tekenaar, lithograaf, etser, en aquarellist. Hij volgde een opleiding van 1839 tot 1843 aan de Akademie van Beeldende Kunsten in Den Haag en was daar leerling van Bartholomeus Johannes van Hove en Jan Hendrik Weissenbruch. In het begin van de 19e eeuw vestigden zich steeds meer kunstenaars in het landelijke Den Haag. Het kwam tot verscheidene pogingen om een vereniging van kunstenaars op te richten, zoals het Teekencollegie Aan Kunst en Vriendschap gewijd in 1845. Vrijdagsmiddags werd op het atelier van Lambertus Hardenberg naar model getekend en daarna feest gevierd. In januari 1847 besloten Hardenberg, Roelofs, Van Hove en de Weissenbruchs een Schilderkundig Genootschap op te richten voor het tekenen naar model, het bevorderen van de belangen van de beeldende kunst en van de leden, en het houden van kunstbeschouwingen. Een maand later was Pulchri Studio (ter beoefening van het schone) een feit. Uit deze Pulchri Studio zou de Haagse School ontstaan en in 1875 haar naam krijgen. Hardenberg was ook mede-oprichter van de Haagsche Etsclub en leraar van zijn dochter Maria Elisabeth Hardenberg (1869-1956). De onderwerpen van Hardenberg waren landschappen, figuurstudies, rivierlandschappen, stillevens, stadsgezichten en topografie.

Over de persoon Hardenberg is niet bijster veel bekend. Wat over hem kan worden gevonden gaat slechts in zeer beperkte mate over zijn privéleven en kunstenaarschap en eigenlijk voornamelijk over de rol die hij speelde bij de oprichting van Pulchri Studio en de Haagsche Etsclub. Christiaan Kramm, een Utrechtse architect en kunstverzamelaar, schreef in de periode 1857-1864 een boek over alle toenmalige Nederlandse kunstenaars onder de fraaie titel ‘De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters, van den vroegsten tot op onzen tijd’ . Het boekwerk was grotendeels een bewerking van het magnus opus dat Johannes Immerseel in de jaren 1842-1843 in drie delen publiceerde. over alle kunstenaars die ooit op de vaderlandse bodem hadden rondgelopen. In het bekende negentiende eeuwse proza schreef Kramm over Lambertus Hardenberg: ‘Het begin van zijn kunstenaars leven, tot op twintigjarigen ouderdom, en zijne werken, die toen reeds een goeden aanleg verrieden, vindt men bij Immerzeel vermeld. Ik moet dat levensberigt hier vervolgen, en vooreerst zeggen, dat hij aan de verwachting, welke men van hem had opgevat, ten volle heeft beantwoord. De werken van dezen hoogst verdienstlijken stadsgezigtschilder hebben bijna alle Tentoonstellingen tot sieraad verstrekt, en de verzamelaars, als om strijd, aangespoord, hunne kabinetten met zijne kunst te verrijken. De Heer Hardenberg beoefent ook met goed gevolg de etskunst; doch ik ben niet in de gelegenheid gesteld geworden, zijne voortbrengselen, naar behooren, voor de kunstgeschiedenis te beschrijven. Evenwel is het hier de plaats, om de volgende ontvangen mededeeling op te nemen, waaruit men ziet, dat kleine beginselen dikwijls de grondslag van huttige en belangrijke zaken kunnen zijn. Aan zulk een klein beginsel is de thans bestaande Haagsche-Etsklub haren oorsprong verschuldigd. In 1848 besloten de Heeren Lambertus Hardenberg, Johannes Weissenbruch, Renier Craeyvanger en Johannes Adrianus van der Drift, om den vrijdag avond tot beoefening der etskunst af te zonderen, waartoe de eerstgenoemde zijn atelier welwillend afstond. Het volgende jaar verlieten de twee laatstgemelde kunstenaars de residentie. Toen kwamen bij de Klub de Heeren Joseph Hartogensis, bzn., Jacob Jan van der Maaten en Johannes van Deventer, die, met goeden uitslag, het beoogde doel bereikt hebben. In 1856 werd de Klub vermeerderd met den heer Simon van den Berg. Geene anderen, dan die werklijk de etskunst willen beoefenen, kunnen in dit gezelschap, waaraan de eenvoudige naam van Etsklub is gegeven, worden opgenomen. De genoemde Heeren Weissenbruch en Hardenberg zijn ook de stichters van het, in 1847, te ’s Gravenhage, opgerigte kunstgenootschap Pulchri Studio, waarvan Z.M. de Koning Beschermheer is.”

Profielfoto: er is geen afbeelding van Hardenberg bekend. Daarin een deel van de ets Monnik bij kruisbeeld, die in het bezit is van het Rijksmuseum. Etsen: Ook beide etsen zijn in het bezit van het Rijksmuseum. Boven Gezicht op huizen en een boot en onder Gezicht op de Nieuwmarkt te Amsterdam

Gezicht op huizen en een boot  Gezicht op de Nieuwmarkt te Amsterdam, Lambertus Hardenberg (1822-1900), in of voor 1849

 

 

Bewaren

Advertenties
Dit item was geplaatst door Ad van Schelfhout.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: