LEVY ALI COHEN

34e HINK-STAP-SPRONG DOOR DE TIJD

Levy Ali Cohen (Meppel, 6 oktober 1817 – Groningen, 22 november 1889) was de zoon van Ali Salomon Cohen, die in Meppel een manufacturenwinkel had, en Golda Noach ten Brink. Gedurende zijn studie geneeskunde had hij een bijzondere voorliefde voor de natuurkundige wetenschappen en beantwoordde hij twee geologische prijsvragen, waarvoor hij met goud bekroond werd. Tevens beoefende hij de literatuur en vooral de Hebreeuwse, waarvoor hij een Israëlietisch-letterkundige vereniging stichtte en op de wetenschappelijke vergaderingen Hebreeuwse schrijvers met de commentaren daarop behandelde. Ook de geschiedenis der geneeskunde boezemde hem bijzonder belang in en terwijl hij na zijn promotie op 2 Juli 1840 te Groningen praktisch werkzaam was, leverde hij op dit gebied reeds belangrijke bijdragen. Als redacteur van het Nieuw Statistisch Geneeskundig Jaarboekje voor het Koninkrijk der Nederlanden (1847-54), van het Nieuw Praktisch Tijdschrift voor Geneeskunde (1849-54), van het Repertorium (1855-56) en als mederedacteur van het Nederlandsch Tijdschrift van Geneeskunde schreef hij een groot aantal artikelen op verschillend gebied, maar vooral op dat der volksgezondheid. Hierdoor vestigde hij de aandacht van minister Thorbecke op zich, toen deze in 1862 bezig was met de voorbereidselen voor de wetten op het geneeskundig staatstoezicht. Thorbecke nodigde hem met Pauw en Egeling uit om een werkzaam aandeel te nemen aan de samenstelling van de wetten, die eindelijk in juni 1865 werden aangenomen. In verband daarmee werd hij op 21 oktober 1865 benoemd tot inspecteur van het geneeskundig staatstoezicht voor Overijssel en Drente, en op 10 oktober 1868 kreeg hij de provincies Friesland en Groningen ook nog onder zijn beheer. De inspecteur nam de plaats in van de in 1865 ontbonden Provinciale Drentse Geneeskundige Commissie (1824-1865).

Met zijn benoeming tot inspecteur voor Groningen en Friesland keerde Ali Cohen in 1869 weer terug naar zijn geliefde Groningen. In Groningen ging hij werken op de inwendige afdeling van prof. Baart de la Faille. Hij behoorde hij al snel tot de intellectuele elite. Als inspecteur had hij de opdracht jaarlijks schriftelijk verslag te doen van de stand van zaken op het gebied van de gezondheid. Hij spande zich in om de gezondheidstoestand van de minder gegoeden te verbeteren door middel van overheidsmaatregelen tegen armoede en vervuiling. Spoedig na zijn aantreden als inspecteur kreeg hij in Drenthe te maken met een cholera-epidemie (1866), met een tyfusepidemie (1870) en met het uitbreken van een pokkenepidemie in de jaren daarna. Ali Cohen spande zich enorm in om op diverse manieren aan voldoende verse koepokentstof te komen. Ondanks het feit dat dit hem lukte, werden toch lang niet alle Drentse kinderen gevaccineerd, maar dit was te wijten aan de laksheid van de gemeentebesturen in die tijd. Op allerlei wijzen behartigde hij de belangen van het district, dat aan zijn zorgen was toevertrouwd. Zo nam hij ook het initiatief tot instelling van de commissie voor de statistieke beschrijving van de provincie Groningen; tot oprichting van de Nederlandsche Vereeniging tot Bevordering der Koepokinenting en tot de stichting van de Kleine Doctoren-Vereeniging te Groningen. In al deze verenigingen behoorde hij tot de meest werkzame leden. 

Hij was ook een groot bewonderaar en beoefenaar van muziek en dichtkunde, getuige het ‘Vaderlandsche woord’, door hem uitgesproken op 28 juni  1877, toen bij gelegenheid van de algemene vergadering van de Nederlandsche Maatschappij ter Bevordering der Geneeskunde te Groningen een bezoek gebracht werd aan het monument voor graaf Adolf van Nassau te Heiligerlee. Hij beoefende ook de tekenkunst en had een aandeel in de ontdekking der photochemie.

Kar voor het verzamelen en vervoeren van faecaliën van het Groningse tonnenstelsel, ca. 1900. Ter vergroting van de capaciteit werden de middenkleppen van de wagen opengezet. In geopende toestand liet deze over zijn inhoud niets te raden over. Dit type wagen was sinds het midden van de negentiende eeuw in gebruik.

Cohen schreef samen met Douwe Lubach en Overbeek de Meyer in 1871 ‘Eene verhandeling (niet in druk verschenen) als antwoord op eene prijsvraag, Over de verzameling en den afvoer van vuil uit de steden, uitgeschreven door de Maats. v. Nijverheid’; dit antwoord werd bekroond met een tweede gouden medaille. Behalve de talrijke bijdragen in de bovengenoemde tijdschriften verschenen nog van hem: Bijdrage tot de geologie van ons vaderland (1841); Over den dichter van het boek Job als dierkundige (1843); Mededeelingen uit het gebied der natuurwetenschappen en kunst vooral met toepassing op het bedrijvige leven (1844); De invloed van den open brief van F.C. Donders, aan de leden van de Tweede Kamer, van 12 Mei 1864, aan de werkelijkheid getoetst (1864). Op de site van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse letteren (DBNL) zijn de belangrijkste artikelen van Levy Ali Cohen opgenomen.

Als jood heeft hij zich zijn leven lang ingespannen voor de sociale en politieke emancipatie van de joden. Was Ali Cohen als belezen en romantisch geïnspireerd intellectueel tot ongeveer 1845 vooral voorbestemd voor de intellectuele stand, daarna werd hij praktischer en politieker (liberaal). Hij behoorde tot de zogenaamde hygiënisten, voor wie de bestrijding van de onverantwoordelijke verwaarlozing van de openbare hygiëne in de stad – oorzaak van veel besmettelijke ziekten – een doel in hun leven werd. Ali Cohen was onder meer de drijfveer achter de tonnetjesophaaldienst met de faecaliënkar van de gemeente Groningen. Hierover verschenen twee interessante artikelen: Eddy Houwaart, ‘Gronings romanticus en nationaal hervormer: de hygiënist Levy Ali Cohen (1817-1889)‘, in: Medische geschiedenis in regionaal perspectief: Groningen 1500-1900 (Rotterdam 1997) en ‘Cohen, Levy Ali’, in: Nieuwe Groninger Encyclopedie (Groningen 1999).

Advertenties
Dit item was geplaatst door Muis.

One thought on “LEVY ALI COHEN

  1. Pingback: FRANS DONDERS | MUIZENEST

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: