NOTRE DAME PARIJS 2 – DE WATERSPUWERS

Een waterspuwer of gargouille is een uitmonding van een goot, vergaarbak of waterbekken om overtollig water af te voeren en te voorkomen dat het regenwater langs de gevel naar beneden stroomt. Een spuwer is meestal een figuur uit steen gehouwen, die zich ter hoogte van de dakrand van gebouwen bevindt. Deze sculptuur heeft vaak een sinistere voorstelling van duivels, monsters of roofvogels. Waterspuwers worden al sinds de oudheid toegepast, maar worden vaak vooral geassocieerd met de gotiek. Spuwers zijn toegepaste beeldhouwkunst, want het is beeldhouwwerk dat met een bepaalde functie aan een gebouw is bevestigd. Zij voeren het regenwater van het dak van een gebouw af en hebben daartoe normaliter een goot aan de bovenzijde en een afvoergat dat eindigt in de bek of mond van de waterspuwer. Aan gotische kerken is de spuwfunctie vaak vervallen door de latere toevoeging van (koperen) regenpijpen. Omdat zij sterk beeldbepalend waren, werden de spuwers desondanks gewoonlijk gehandhaafd. Er was geen vaste regel voor de vormgeving van de waterspuwers. Daarom waren deze beeldhouwwerken aantrekkelijk voor kunstenaars. Ze konden hun fantasie helemaal botvieren. Allerlei mens-, dier- en fantasiefiguren zijn mogelijk. De gotische beeldhouwers lieten hun fantasie los op de waterspuwers, zodat ze eruit kunnen zien als mythische dieren, duivels of honden met wijd opengesperde muilen.
Als er één gebouw bekend is vanwege de waterspuwers is het wel de Notre Dame in Parijs. Verspreid over de gevels van de gotische kerk staan ongeveer 5.000 waterspuwers (gargouilles), schijnspuwers (drôleries) en andere monsterlijke beelden. De meeste van hen hebben al eeuwenlang een prachtig uitzicht over de Franse hoofdstad. V
anaf de grond zijn ze nauwelijks waarneembaar, door de steigers met doeken die voor de kerk zijn geplaatst. Maar op vele ansichtkaarten is nog wel te zien hoe ze eruit zien. Zo is er een (‘het knaagdier’ genaamd) die een kwaadaardig, katachtig beest voorstelt dat een prooi aan het verslinden is. Andere beelden, voorzien van grote oren, vogelbekken, hoorns, mensenarmen en een lange behaarde onderkant, staan iets gebogen over de balustrade naar beneden te kijken. Weer een andere is een vrij gewone vogel met roofsnavel die toevallig op de Notre-Dame lijkt neergestreken. De bekendste is ‘le penseur’, het duivelachtige monster met vleugels, hoorns en een snavel dat met de handen onder zijn kin in diep gepeins verzonken over de stad uitkijkt. Hier een paar van de 5.000 waterspuwers, waarvan het onzeker hoeveel de brand hebben overleefd.




Dit item was geplaatst door Muis.
%d bloggers liken dit: