18 AUGUSTUS – PIET KEIJZER

Piet Keijzer (De Lier, 18 augustus 1918 – Leersum, 20 juli 2008) was een Nederlands schaatser, die op 30 januari 1940 een van de vijf winnaars was van de zesde Elfstedentocht. Keijzer is met een leeftijd van 21 jaar de jongste winnaar van de tocht der tochten. De vier anderen waren Auke Adema, Durk van der Duim, Cor Jongert en Sjouke Westra. Oorspronkelijk zou de zesde Elfstedentocht op 21 december 1939worden gehouden. Het ijs was goed en het zag er ook niet naar uit dat de dooi weer snel zou intreden. Maar helaas, de sneeuwval was zo hevig dat de tocht verschillende keren moest worden uitgesteld. Een plan om werklozen in werkverschaffing te laten schoonmaken kreeg weinig weerklank in Den Haag. Toen men eindelijk dankzij een donatie van Koningin Wilhelmina het tweehonderd kilometer lange traject sneeuwvrij had gemaakt, zette onverwachts toch de dooi in. Begin 1940 begon het opnieuw te vriezen en werd weer snel de organisatie voor de tocht opgezet. De nieuwe datum werd vastgesteld op 15 januari 1940, maar opnieuw begin het te dooien. Nadat het voor een derde keer stevig was gaan vriezen, kon op 30 januari de tocht toch van start gaan. Aan de start bij de Harmonie in Leeuwarden stonden 688 wedstrijdschaatsers. Precies een half uur later vertrokken vanuit de Beurs 2716 toertochtschaatsers, zodat er in totaal 3404 Elfstedenrijders op het parkoers waren.In het begin van de wedstrijd was er een aantal keren een wisseling van de samenstelling van de koplopers. Na Workum kwamen de schaatsers aan bij de Parregastervaart. Op een doolhof van over elkaar geschoven schotsen viel niet te schaatsen en er een groep van vijf koplopers ontstond. Die vijf man (Keijzer, Adema, Van der Duim, Jongert en Westra) hadden in Harlingen een voorsprong van 10 minuten op de tweede kopgroep, in Franeker was dat opgelopen tot een kwartier.

De vijf winnaars van de Friese Elfstedentocht van 30 januari 1940 na de finish in Leeuwarden: Vlnr Auke Adema uit Franeker, Sjouke Westra uit Warmenhuizen, Cor Jongert uit Alkmaar, Dirk van der Duim uit Warga en met scheve muts Piet Keyzer uit De Lier. Nederland, Leeuwarden, 30 januari 1940.

Op het gedeelte van Dokkum naar Leeuwarden stelde Jongert voor om samen te finishen. Westra maakte bezwaar, maar ging uiteindelijk ook overstag. De afspraak zou de geschiedenisboeken ingaan als het Pact van Dokkum. Gezamenlijk schaatste het vijftal de Leeuwarder grachten op. Op een paar honderd meter voor de finish maakte Adema zich plotseling los en sprintte naar de finish. Keijzer ging erachteraan, terwijl een uitzinnige massa schaatsfans het ijs opstormde, wat leidde tot een enorme verwarring. Aanvankelijk werd Adema als winnaar aangewezen, terwijl Keijzer eerder over de finish ging. Jongert claimde dat zijn kaart als eerste werd afgestempeld. Na urenlang beraad van de Elfstedenvereniging werden uiteindelijk alle vijf schaatsers als winnaar aangewezen. De tweede groep die binnenkwam ging overigens wel tegelijkertijd over de finish. Op de middag was boven Friesland een noodweer. De sneeuw begon met bakken uit de hemel te vallen waardoor eigenlijk niet langer geschaatst kon worden. Het Elfstedentraject werd een witte woestijn en een snijdende wind zorgde voor extreem lage gevoelstemperaturen. Er werden autobussen ingehuurd om verkleumde schaatsers op te halen. Van de 2716 gestarte toerrijders zouden slechts 27 man de finish halen, waaronder als enige vrouw Sjoerdtsje Faber uit Warga. Van de wedstrijdschaatsers kwam 125 man over de finish. 

Het Pact van Dokkum was voor de organisator wel aanleiding de mogelijkheid van een gezamenlijke winst te verbieden. Het gevolg daarvan was dat de vijf man die op 14 februari 1956 deze stunt wilden herhalen alle vijf werden gediskwalificeerd omdat ze hun sportieve plicht hadden verzaakt. De nummer zes (Jeen van de Berg) werd de lauwerkrans wel aangebonden, maar weigerde die. De jury besloot daarop dat de 11e Elfstedentocht geen winnaar had. Auke Adema zou overigens op 6 februari 1941 wel de zevende Elfstedentocht winnen. Hij had er toen voor gezorgd alleen de laatste 25 kilometer af te leggen. Piet Keijzer werd in 1946 op de Thialf Natuurijsbaan in Heerenveen nationaal kampioen op de vier klassieke afstanden, zodat hij een dubbele titel (Elfstedentocht en NK Allround) achter zijn naam had staan. Deze prestatie heeft naderhand niemand herhaald. Slechts Henk Angenent kwam een beetje in de richting door na zijn winst van de Elfstedentocht in 1997 in 2003 bij het NK Allround de 10.000 meter te winnen.

Dit item was geplaatst door Muis.
%d bloggers liken dit: