MUIZENEST

Over Bram Deen is slechts summiere informatie te vinden. In de overzichtslijst van kinderen die zijn geholpen door Hanna van der Voort staat bij hem slechts de summiere vermelding: ‘Bram Deen (Klaas Hunter en Piet van Gemen), geboren op 23 juli 1933 te Amsterdam, verbleef bij weduwnaar Drikus van Berlo – Thijssen, Swolgenseweg 24 (B 118) in Broekhuizenvorst. Hij was ook bij weduwnaar Sef Vervuurt – Wijnhoven in Melderslo (A 56)’.

Zijn vader was de koopman Hartog Deen, die op 4 september 1908 in Amsterdam werd geboren, die op 5 september 1942, en dag na zijn 34^e verjaardag werd vervoerd naar Kamp Westerbork. Hij had geluk dat hij lange tijd in het kamp mocht blijven en nog meer geluk dat hert hem op 11 december 1943 lukte uit het kamp te ontsnappen. Blijkbaar heeft hij daarna een goed onderduikadres kunnen vinden, want hij overleefde de oorlog en overleed op 63-jarige leeftijd op 1 augustus 1973 in Amsterdam. Hartog Deen was op 22 juni 1932 getrouwd met Berta Velleman uit Groningen, die ook de oorlog wist te overleven en op 1 februari 1974 in Amsterdam zou overlijden, 66 jaar jong. Veel anderen binnen de beider families hadden vinden geluk, zoals blijkt uit de lijsten van Kamp Westerbork.

Nergens staat in bovenstaande gegevens vermeld dat Hartog en Berta Deen een zoontje had, die op 23 juli 1933 werd geboren, 13 maanden na de huwelijksvoltrekking. Of er ook nog andere kinderen in het gezin waren is niet bekend, maar het lijkt niet waarschijnlijk. Bij het uitbreken van de oorlog woonde het gezin en Amsterdam in de Tilanusstraat 35-I in de Oosterparkbuurt, op 27 augustusstraat staat in de Amsterdamse registers Hunzestraat 53-II als woonadres voor Bram Deen en gezien de leeftijd ook voor de moeder. Vader Hartog Deen zat op dat moment nog ik Kamp Westerbork, plannen te maken voor zijn ontsnapping. Het volgende adres in Amsterdam van Bram Deen was Rivierenlaan 10-hs, maar toen was het al oktober 1945 en was de inmiddels 12-jarige Bram weer veilig terug van de onderduik in Limburg. Er zijn van Bram Deen geen gegevens te achterhalen over zijn onderduik bij de weduwnaar Drikus van Berlo. Zijn latere verblijf bij de weduwnaar Vervuurt levert wat karige gegevens op. Jozef Vervuurt (Merselo, 25 februari 1890 – Horst, 26 oktober 1969) was op 21 februari 1941 voor de tweede keer weduwnaar geworden toen echtgenote Maria Henrix (1895-1941) op pas 46-jarige leeftijd overleed. Zijn kleinzoon liet later optekenen dat Jozef tijdig de oorlog aan vier Joodse kinderen onderdak had gegeven. Van de twee eerste kinderen, eerst een meisje en daarna een jongetje, heeft hij geen gegevens kunnen achterhalen. Bram Deen was de derde en later kwam Roos Velleman, die de onderduiknaam Treesje Andriessen kreeg. Deze Roos Velleman zou familie van Bram Deen zijn geweest; zijn moeder heette immers Berta Velleman uit Groningen. Ze echter in de archieven nergens terug te vinden.

Er was in huis in elk geval ook een opgroeiend meisje, An Vervuurt, die een treffende anekdote verteld over de onderduik van het onbekende Joodse meisje. Op een dag kwamen twee Duitse soldaten die eisten wat te eten te krijgen. Er werden vervolgens vragen gesteld over dat jonge kind, dat er zoveel anders uitzag als haar veel oudere zus. Een van de twee soldaten zetten zelfs een tijdje zijn geweer op de buik van de oudere zus. Die vertelde dat haar kleine zus een nakomertje was. De soldaten lieten mompelend weten niet erg tevreden te zijn over het antwoord en begonnen vragen te stellen over de inktzwarte haren de kleine meid. Ze werden gered doordat een derde soldaat binnenkwam, die meldde dat hij in de stal een klein varkentje had gevonden. Dat werd vervolgens voor de slacht meegenomen.

Op 18 december 1957 trouwde Bram Deen op 24-jarige leeftijd met de twintigjarige Hanna van der Kar (Amsterdam, 5 december 1937).  Hij was in zijn werkzame leeftijd een im- en exporteur van groente en fruit. Het echtpaar kreeg twee kinderen, die gezien de geboortedatum (1985 en 1987) pleegkinderen kunnen zijn geweest. Bram Deen overleed op 23 juli 1917 in Amsterdam, precies op zijn 84^ste verjaardag.

Jozef Vervuurt en het onderduikadres in Merselo