MUIZENEST

Begraafplaats Rustoord is een begraafplaats en rouwcentrum met een karakteristiek poortgebouw in neoclassicistische stijl, dat werd ontworpen door W.J. Maurits en A. Wijers. De Nederlands Hervormde gemeente Nijmegen kreeg in 1895 van de gemeente Groesbeek toestemming om aan de Kwakkenbergweg een begraafplaats aan te leggen. Begraafplaats Rustoord werd op 26 juli 1897 officieel in gebruik genomen en is vanaf die datum de laatste rustplaats voor veel bekende Nijmegenaren. Door gemeentelijke herindelingen tussen Berg en Dal, Groesbeek en Nijmegen werd op 1 januari 1915 het grootste deel van de Kwakkenberg, waaronder de begraafplaats Rustoord, bij Nijmegen gevoegd. Vanaf die datum ligt Begraafplaats Rustoord aan de Postweg in Nijmegen-Oost.

In de Tweede Wereldoorlog werden op Heldenfriedhof Rustoord zo’n tweehonderd Duitse militairen en Nederlandse collaborateurs begraven. Bij dat eerste groepje hoorde ongeveer twintig Duitse militairen die om het leven kwamen bij het ‘vergissingsbombardement’ op Nijmegen op 22 februari 1944. Bij dat laatste groepje hoorde de Nijmeegse politiecommissaris Anton van Dijk (1905-1943), als overtuigd SS’er de hoofdverantwoordelijke was voor de arrestatie van vijfhonderd Joden en voor het verzet zo’n groot gevaar was geworden dat hij op 31 augustus 1943 werd geliquideerd. Een half jaartje eerder, op 14 maart 1943 werd op het Heldenfriedhof een Heldengedenktag gehouden. Dat was onder de nationaalsocialisten de voortzetting van de Volkstrauertag, de nationale herdenkingsdag in Duitsland waarop alle doden worden herdacht die omkwamen in gewapende conflicten of als slachtoffer van gewelddadige oppressie. Deze dag valt op de voorlaatste zondag voor de eerste adventszondag, dus altijd tussen 13 en 19 november. Op 27 februari 1934 veranderde de nazi’s deze nationale herdenkingsdag door de Wet op de Feestdagen in de Helden-gedenktag en werd het karakter van de viering ingrijpend gewijzigd. In plaats van dodenherdenking stond nu heldenverering in het middelpunt. De viering werd gehouden onder auspiciën van de Wehrmacht en NSDAP. De vlaggen hingen niet langer halfstok maar in top. In 1939 werd de Heldengedenktag verplaatst naar 16 maart, de dag van de herinvoering van de dienstplicht in 1935, indien dat op een zondag was. Anders werd het de zondag voorafgaand aan 16 maart. De Heldengedenktag op 14 maart 1943 zou de enige in Nijmegen blijven. In 1950 werden de tweehonderd mannen herbegraven op de Duitse militaire begraafplaats in Ysselsteyn. De Heldenfriedhof Rustoord was opgehouden te bestaan.

Sinds 1977 valt de begraafplaats onder het bestuur van de Stichting Rouwcentrum en Begraafplaats Rustoord; op 7 januari 1978 werd het een algemene begraafplaats van uitvaartonderneming Monuta. Er zijn nu ruim zesduizend graven , de laatste jaren van mensen met verschillende religies en nationaliteiten. Kenmerkend voor Rustoord is het groene karakter van de begraafplaats en de vele grafmonumenten die een persoonlijke vormgeving hebben. Begraafplaats Rustoord heeft, als een van de weinige begraafplaatsen in Nederland, sinds 2007 de mogelijkheid om bovengronds begraven te worden, namelijk in een aarden wal. De begraafplaats heeft verder speciale urnentuintjes, urnenkelders, een ornamentenveld, cappella’s en een strooiveld. De urn kan ook in een bestaand graf (bij)geplaatst worden.