MUIZENEST

Edward Lyddell Sawyer (1856-1927), bijgenaamd ‘Lyd’, werd geboren in North Shields aan de rivier de Tyne, iets ten oosten van de belangrijke industrie- en vissersplaats Newcastle upon Tyne. Hij was de zoon van een portretschilder en kreeg dus, geheel naar de mores van zijn tijd, van zijn vader de eerste beginselen bijgebracht van zijn professionele opleiding tot portretschilder. In de tweede helft van de negentiende eeuw waren visvangst, steenkoolontginning en het bouwen van schepen de belangrijkste inkomstenbronnen voor North Shields. Daarvan resteert momenteel en in bescheiden mate slechts de visvangst. De scheepswerf Smith’s Dock, gesticht anno 1851, werd in 1909 gesloten, maar tot in de negentiger jaren werden er nog wel schepen gerepareerd. Lyddell Sawyer studeerde ook optica en scheikunde en slaagde in 1885 voor het examen van de City of London Guild, hetzelfde jaar dat hij de studio van zijn vader verliet. Een paar jaar lang was hij een rondreizend fotograaf, die in Londen en Parijs woonde en werkte. Nadat hij in 1887 een prijs had gewonnen tijdens een tentoonstelling in Derby, begon hij met de bouw van zijn eigen Singleton House-studio in zijn geboorteplaats Newcastle. Hij maakte omstreeks 1889-1890 minimaal honderd foto’s in zijn geboortestreek, maar slechts een handvol daarvan zijn er overgebleven. Hieronder daarvan enkele voorbeelden, waarvan de allermooiste ‘Waiting for the boats’ is. Duidelijke door de fotograaf geënsceneerd: lege manden, de personen mooi verdeeld, afwezige blikken want Sawyer gaf steeds bij het fotograferen de strikte opdracht absoluut niet naar de camera te kijken. Zijn foto’s lieten ook duidelijk zien dat zijn vroege leven in Tyneside geen weelderig bestaan was, dit in tegenstelling tot veel van zijn toenmalige collega-fotografen in Zuid-Engeland.

Binnen een paar jaar had Sawyer een reputatie opgebouwd als een van de meestbegaafde kunstfotografen van het Victoriaanse tijdperk. Tot zijn artistieke vriendengroep hoorden de collega-fotografen Henry Peach Robinson en Frank Meadow Sutcliffe. In 1893 had Sawyer een tweede studio in Sunderland en schakelde hij de hulp in van zijn twee broers Henri en Rubens Sawyer. Lyddell Sawyer was baanbrekend met zijn suggestieve beelden van het noordoosten en exposeerde samen met de belangrijkste internationale fotografen van zijn generatie. De in Shoreham woonachtige kunstenaar en fotograaf Geoff Lowe heeft meer dan veertig jaar lang alle bewaard gebleven werken van Sawyer verzameld en daarvan het overzichtswerk ‘Don’t look at the camera’ uitgegeven. Hij zei daarbij over hem: ‘Zijn brede kennis van de kunsten, zowel dramatisch en muzikaal als visueel, kenmerkt hem als een soort renaissanceman’. Dat geeft de suggestie dat hij zich alleen maar toelegde op artistiek werk, maar in werkelijkheid moest ook hij als fotograaf vooral de kost verdienen met het maken van portretten. Zo kreeg hij onder meer 1901 de zeer jonge Winston Churchill voor de lens.

Onder het pseudoniem Sheriff’ sloot hij zich in november 1895 aan bij de Brotherhood of the Linked Ring. Hij was eigenlijk al een van de oorspronkelijke ‘secessionisten’ van de Photographic Society of Great Britain (tegenwoordig de Royal Photographic Society) die toen bekend stond als de Linked Ring, maar werd er dus pas vier jaar later officieel lid van. Van de leden van de Linked Ring is Sawyer de minst bekende, hoofdzakelijk omdat zo weinig van zijn foto’s bewaard zijn gebleven. De belangrijkste reden hiervoor is dat er maar weinig van zijn foto’s bewaard zijn gebleven.

In 1896 liet hij de twee studio’s in Noord-Engeland achter onder leiding van zijn broers en zelf opende hij in Londen een galerie in Regent Street. ‘Lyd’ Sawyer had toen al de reputatie een van de beste ‘kunstfotografen’ in het laat-Victoriaanse Engeland te zijn. Zijn foto’s werden in verschillende belangrijke publicaties uit die tijd vermeld, waaronder Sun Artists (vol. 4), 1890, en Photographs of the Year, de gepubliceerde catalogus van de tentoonstelling van de Photographic Society in 1891. Nadat hij meer dan vijftig van de hoogste onderscheidingen in de fotografische wereld had gewonnen, verbrak Lyddell Sawyer in 1901 om nooit opgehelderde redenen zijn banden met de Linked Ring. In 1908 beëindigde hij op 52-jarige leeftijd alle activiteiten van zijn studio in Maida Vale. Het is niet bekend wat hij in de resterende negentien jaren van zijn leeftijd deed. Gezien het belang van zijn bijdrage aan de ontwikkeling van fotografie als kunst, is er verrassend weinig bekend over zijn leven en werk. Zijn werk hebben een lyrische verhalende kwaliteit.