MUIZENEST

Al sinds 2013 is het onrustig in Oekraïne. In november 2013 brak er een golf van grootschalige protesten uit toen president Janoekovytsj aankondigde de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne niet te willen ondertekenen, zeer tegen de zin van het Oekraïense parlement en de bevolking, die met een overweldigende meerderheid voor deze overeenkomst waren. Janoekovytsj wilde juist nauwere banden met Rusland, dat wilde dat Oekraïne de overeenkomst de Europese Unie zou afwijzen en in plaats daarvan lid zou worden van de Euraziatische Economische Unie (EEU). Het leidde tot maandenlange pro-westerse protesten, repressieve anti-protestwetten door het parlement en uiteindelijk tot de Majdanrevolutie (18 februari – 23 februari 2014), die officieel de Revolutie van de Waardigheid heet. Op Netflix is nog steeds de indrukwekkende documentaire Winter on Fire te zien over de protesten op het Majdanplein en de gewelddadige manier waarop de regering Janoekovytsj daarop reageerde. Op 24 februari 2014 trad president Janoekovytsj af; vanaf die datum wordt hij door de Oekraïense overheid gezocht wegens ‘massamoord op vreedzame demonstranten’.

De onrust verplaatste zich op 26 februari 2014 naar de Krim, waar de meerderheid van de bevolking (pro-)Russisch is en tegenstander van de machtswisseling in Kiev. Op 27 februari 2014 bezetten tientallen gewapende mannen het parlementsgebouw in Simferopol en hesen de Russische vlag. De twee vliegvelden bij Simferopol en Sebastopol werden door Russische militairen bezet. Het leidde uiteindelijk op 18 maart 2014 tot de Russische annexatie van de Krim, dat het schiereiland van groot belang vond voor haar Zwarte Zeevloot in de haven van Sebastopol, die de Russische marine huurde van Oekraïne. Vanuit deze basis kon Rusland de Straat van Kertsj controleren. Ook de ontdekking van grote gasreserves in het Oekraïense deel van de Zwarte Zee zouden een rol hebben gespeeld bij de annexatie. Rusland probeerde voorheen de exploitatie van die Oekraïense olie onder contract te krijgen, maar de machthebbers in Kiev waren in januari 2013 in zee gegaan met Shell.

Vanwege de annexatie van de Krim ontstonden er ook in het oosten van Oekraïne pro-Russische opstanden, die door de Russische overheid werden gesteund. Dit leidde op 6 april 2014 tot de Oorlog in Oost-Oekraïne, een gewapend conflict in het Donetsbekken (de Donbas) tussen enerzijds het Russische leger, de Wagnergroep, de pro-Russische separatisten van de Volksrepubliek Loegansk en Volksrepubliek Donetsk en anderzijds het Oekraïense leger. Dit bleef erg lang een sluimerend regionaal conflict, toen door de Russische inval in februari 2022 er een grootschalige oorlog uitbrak en de Donbas in haar geheel door het Russische leger werd bezet. Een situatie die tot de huidige dag voortduurt.

In de vroege ochtend van 24 februari 2022 vielen Russische troepen met een grootschalige invasie vanuit de Krim, Belarus en het oosten van Rusland buurland Oekraïne binnen. Een aanval die overal in de wereld wordt gezien als een daad van enorme agressie, een schending van het oorlogsrecht en een oorlog die gepaard gaat met een constante schending van de mensenrechten. We zijn nu inmiddels meer dan drie jaar verder en het eind is nog lang niet in zicht. Het laatste jaar lijkt het front geheel tot stilstand zijn gekomen. Dankzij grote militaire en financiële investeringen vanuit het westen (ruwweg 55% vanuit Europa, 35% door de USA en Canada en 10% elders) weet het Oekraïense leger de Russische agressor tegen te houden. Dagelijks worden burgerdoelen in de Oekraïense steden door de Russen gebombardeerd (hierover twee foto’s van de aanval op Kharkiv op 7 juni 2025). Gisteren passeerden het Russische leger de grens van de 1.000.000 slachtoffers, waarvan ongeveer een derde gesneuvelden en de rest aan zwaargewonden. Ik weet het, elk van die miljoen Russen is iemands zoon, echtgenoot of geliefde en toch … ik kan maar verdomd weinig sympathie voor hen opbrengen.
.