IVAN PAVLOV – De pavlovreactie (1901)

ivan-pavlovIvan Petrovitsj Pavlov (Rjazan, 14 september 1849 – Leningrad, 27 februari 1936) was een Russisch fysioloog, die in 1904 de Nobelprijs voor de Fysiologie of Geneeskund ontving, niet voor de zo beroemd geworden onderzoekingen naar de reflexieve conditionering (de pavlovreactie), maar voor zijn onderzoek naar de spijsvertering. Geïnspireerd door de experimenten van William Beaumont op Alexis St. Martin, liet hij honden chirurgisch ombouwen tot meetinstrumenten (aanbrengen van speekselklier-, maag- en pancreasfistels, of nog een slokdarmstoma). Door het gat in de slokdarm viel het ingeslikte voedsel weer naar buiten, zodat het maagsap niet verontreinigd werd. Hij publiceerde de resultaten in 1897.
Als onderdeel van dit onderzoek wilde hij de speekselproductie van honden bij de toediening van verschillende soorten voedsel meten. Hierbij stuitte hij echter op het verschijnsel dat de honden al speeksel gingen produceren nog vóór hij het voedsel had gegeven, en zelfs als hij, zonder voedsel, deed alsof hij ze ging voeren. Pavlov onderzocht dit verschijnsel verder, door bijvoorbeeld vijf seconden voor het voeren een geluid te laten maken. Na een aantal keren bleken de honden inderdaad bij het horen van het geluid al speeksel af te scheiden. Dit heet nu de voorwaardelijke reflex en het door Pavlov ontdekte verschijnsel heet klassieke conditionering: als een prikkel A (geluid) herhaaldelijk voorafgaat aan prikkel B (het voeren) dat een bepaald gedrag (speekselproductie) oplevert, dan zal op den duur prikkel A reeds dat gedrag opleveren, ook zonder prikkel B.

one_of_pavlovs_dogs-cartoonOm het verschijnsel van de voorwaardelijke reflex uitvoeriger te bestuderen voerden Pavlov en zijn studenten veel uitgebreide, systematische experimenten uit. Volgens Daniel P. Todes, die in 2014 een biografie van Pavlov publiceerde, was het geluid dat Pavlov gebruikte niet afkomstig van een bel, zoals wel wordt aangenomen, maar van een metronoom. Conditionerende processen als deze zouden volgens sommige behavioristische psychologen de basis vormen van alle menselijke en dierlijke leerprocessen. Met deze gedachte stond men midden in de geest van de tijd, waarin uitvloeiselen van het darwinisme en het wetenschappelijk materialisme de vorming van een mechanisch wereldbeeld in navolging van Descartes bevorderden. Tegenover het Instituut voor Experimentele Chirurgie in Sint-Petersburg staat het standbeeld van een hond. Het is door Pavlov zelf ontworpen en bekostigd, ter nagedachtenis aan de honden die geleden hadden voor de wetenschap.

De non-conformistische Pavlov stond zeer kritisch tegenover de communistische machthebbers in zijn land. Onbevreesd verzette hij zich zowel onder Lenin als Stalin in woord en daad tegen praktijken waar hij het niet mee eens was. Na een bezoek aan de Verenigde Staten verklaarde hij openlijk dat het internationale marxisme totaal ongeschikt was om de Russische maatschappij te besturen: ‘Voor het soort sociaal experiment dat hier wordt uitgevoerd, zou ik nog niet de achterpoten van een kikker ter beschikking stellen.’ (Ivan Pavlov, 1923)
De Nobelprijslaureaat en vooraanstaande wetenschapper Pavlov was ook een overtuigd Russisch-orthodox christen. In de Sovjet-Unie werden zijn wetenschappelijke verdiensten zeer breed erkend, maar dit aspect van zijn persoonlijkheid werd verzwegen.

Pavlov’s studie van het conditioneren van honden zou later dienen als basis voor de behavioristische psychologie, die als uitgangspunt heeft dat ook mensen onbewust geconditioneerd kunnen worden om op bepaalde prikkels te reageren. Pavlos theorie wordt daarmee nog steeds toegepast op gebieden zoals marketing, politiek en opvoeding en allerlei andere terreinen waarin wordt geprobeerd het gedrag van mensen te beïnvloeden.

pavlovL0022519 Dogs with their keepers at the Physiology Department Credit: Wellcome Library, London. Wellcome Images images@wellcome.ac.uk http://wellcomeimages.org Dogs with their keepers at the Physiology Department, Imperial Institute of Experimental Medicine, St Petersburg. Ivan Petrovich Pavlov (1849-1936) was a Russian physiologist who won the Nobel Prize in 1904 for his research work on digestion. Most of his research was carried out on dogs. He would attach a tube to the salivary gland (under the dog's ear), and measure the amount of saliva produced in response to different stimuli. For instance, if before giving the dog food, Pavlov rang a bell, the dog would eventually salivate when the bell was rung even if no food was offered. The salivation was given a Russian name meaning "conditional reflex", i.e. an involuntary action which always occurred under particular conditions. Pavlov was able to carry out this work thanks to two wealthy philanthropists: Prince A.P. Ol'denburgskii, who paid for the building of the Imperial Institute of Experimental Medicine at St Petersburg in 1891, and the Swedish industrialist Alfred Nobel, who paid for the construction of a large new physiology building in 1893-1894. It was in that building, with a spacious animal house, that Pavlov was able to employ a relatively large staff to help with his experiments. It was important for the experiments that the dogs were in as normal a state as possible, hence the importance of taking them out on walks to keep them fit and happy. Photograph 1904 Published: [1904] Copyrighted work available under Creative Commons Attribution only licence CC BY 2.0 http://creativecommons.org/licenses/by/2.0/

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Advertenties
Dit item was geplaatst door Muis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: