OTTO LILIENTHAL

Otto Lilienthal (Anklam, 23 mei 1848 – Berlijn, 10 augustus 1896) was een Duitse uitvinder en ontwerper van vele zweefvliegtuigen. Hij wordt beschouwd als één der pioniers van het vliegtuig. Het leek logisch dat de eerste pioniers goed naar vogels keken om de kunst van het vliegen af te kijken. Vogels zijn immers zwaarder dan lucht en kunnen toch vliegen. Otto Lilienthal bestudeerde al van jongs af aan de vlucht van de vogels. Bij zijn eerste experimenten, toen hij ongeveer 14 jaar oud was, had hij vleugels aan zijn schouders vastgemaakt. Dat werkte dus niet. Na zijn opleiding aan een technische school in Potsdam in 1867 begon hij met allerlei vliegmodellen te experimenteren. In het begin ging het om zweeftoestellen en toestellen met klepperende vleugels. Lilienthal kwam tot de conclusie dat het principe van klepperende vleugels veel te ingewikkeld was om na te doen. Een vogel doet heel wat meer dan zijn vleugels simpel op en neer te bewegen. Het is ook de stand van de vleugels die belangrijk is.

Vanaf 1871 hield Lilienthal zich alleen nog maar met zweefvliegtuigen bezig. Hij ontdekte, net als andere pioniers, dat gebogen vleugeloppervlakten meer weerstand bieden dan platte en dus in een vliegtuig beter functioneren. Om goed te kunnen experimenteren maakte hij bij Berlijn een heuveltje van 15 meter hoog. Hier kon hij met zijn toestellen van afzweven. Logisch, dat dit ook regelmatig veel publiek trok. Door te experimenten met verschillende vormen en maten kwam Lilienthal tot tabellen, waarin hij aangaf wat het effect is van bepaalde vleugeloppervlakten. Hij publiceerde zijn gegevens over de vogelvlucht in het boek Der Vogelflug als Grundlage der Fliegerkunst (De vogelvlucht als grondslag voor de vliegkunst). Hoewel dit boek als zijn meest gevestigde werk wordt gezien, schreef Lilienthal over zijn beroemde experimenten tal van essays en lezingen en publiceerde die in allerlei tijdschriften. Latere luchtvaartpioniers hebben dankbaar van Lilienthals resultaten kunnen profiteren. De gebroeders Orville en Wilbur Wright maakten dankbaar gebruik van zijn kennis van het vliegen en maakten ook verscheidene vluchten in zijn zweefvliegtuigen. De broers bouwden zelf ook zweefvliegtuigen en toen deze voldeden, besloten zij in een iets groter type een motor te plaatsen. Met dit toestel, de Flyer, schreven zij geschiedenis door op 17 december 1903 de eerste geslaagde motorvlucht uit te voeren. Vanaf 1889 ontwierp Lilienthal een aantal zweeftoestellen. Via een constructie kon hij onder het toestel hangen. De toestellen moesten zo licht mogelijk zijn en waren daarom gemaakt van wilgenhout en doek.

Het duurde echter tot 1891 voor hij voor het eerst een zweefvlucht van meer dan 25 meter kon maken. Met behulp van een springplank kwam hij los van de grond en vloog even. Enthousiast, voelende dat hij op de goede weg was, begon hij aan zijn volgende toestellen, met een veel groter draagvlak en boogvormige vleugels. Bij een lichte bries kon zo’n toestel tot ongeveer 90 meter stijgen. Bij harde wind was het te gevaarlijk. In 1893 ontwierp hij zijn zesde toestel, met een vleugeloppervlak van 14 vierkante meter en een bewegend staartroer. Hij kon met dit toestel glijvluchten maken van 90 tot 230 meter. Lilienthal ontwierp nog meer modellen. In elk nieuw model werden verbeteringen toegepast die tot betere resultaten zouden leiden in de besturing van zijn toestellen. In 1893 maakte hij al glijvluchten van 250 meter en in 1896 maakte hij zijn eerste vlucht met een dubbeldekker.

In Lichterfelde (Berlijn), zijn toenmalige woonplaats, liet hij een 15 meter hoge kunstmatige heuvel aanleggen waar hij een hangar bouwde. Van hieruit maakte hij ontelbare proef- en testvluchten, waardoor deze heuvel in Berlijn al snel een bezienswaardigheid werd. De veelvuldige foto’s van Otto tijdens zijn zweefescapades heeft bijgedragen aan de algemene verandering in de mening van het publiek over vliegen. Het was dus tóch mogelijk, blijkbaar. Deze omgeving is vandaag de dag het Otto Lilienthal-park geworden en op de top van die heuvel het herdenkingsmonument voor Lilienthal. Nadat hij 2000 zweefvluchten had gemaakt raakte hij in 1896 zwaargewond bij een mislukte zweefvlucht. De ongelukkige ‘glider-king’ stortte vijftien meter naar beneden, brak zijn nek, raakte buiten bewustzijn en stierf de volgende dag. Lilienthal zou op zijn sterfbed de memorabele woorden ‘Opfer müssen gebracht werden!’ hebben gesproken, maar dat is slechts mythe. Hij gebruikte deze woorden in zijn leven steeds om aan te duiden dat alles moeite en/of geld kostte.

Samen met zijn broer Gustav ontwierp hij rond 1880 de Anker-bouwdozen, wat wereldberoemd Duits speelgoed was. Gustav was architect en daarnaast actief als sociaal en pedagogisch hervormer. De bouwdozen zijn gevuld met echte miniatuur bakstenen en zijn voorzien van een nauwgezette instructietekening. Daarmee kunnen – deels echt bestaande – huizen, kerken en paleizen worden nagebouwd. De verschillende bouwstenen hebben nummers om dat mogelijk te maken. Verder zijn sommige dozen ook voorzien van metalen onderdelen, waarmee bruggen gebouwd kunnen worden. De beide broers – beiden door geldzorgen achtervolgd – verkochten het patent op hun bouwdozen in 1892 aan de firma Richter in Rudolstadt, die de dozen vervolgens in productie nam. De Anker-bouwdozen zouden twee wereldoorlogen overleven. Pas in 1963 stopte de productie, maar in 1995 werd de fabricage van de Anker-Steinbaukasten op initiatief van een enthousiasteling weer hervat. Het bouwsysteem is te zien in het Nationaal Tinnen Figuren Museum te Ommen. In Lilienthals geboorteplaats Anklam bevindt zich het Lilienthal Museum. Het drukste vliegveld in Berlijn is naar hem vernoemd, het Berlin Tegel ‘Otto Lilienthal’ Vliegveld.

Advertenties
Dit item was geplaatst door Muis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: