UN SAC DE BILLES

Dinsdag 12 september naar de film geweest:
Un sac de billes
2017, 110 minuten,
regisseur Christian Duguay

De film
Historisch drama, dat al in 1975 voor het eerst werd verfilmd door Jacques Dollion, die voornamelijk gebruik maakte van amateur-acteurs om de debuutroman van Joseph Joffo uit 1973 te verfilmen. Zowel in de versie van veertig jaar geleden als de nieuwe opname wordt nauwgezet het op historische gebeurtenissen gebaseerde verhaal aangehouden (zie hieronder). Het jaar 2017 is nog niet afgelopen, maar blijkbaar circuleert er al een Top 100 van beste films over dit jaar. Daarop neemt deze film de 94e plaats in. De synopsis voor de film luidt: ‘De jonge joodse Joseph ontvlucht samen met zijn oudere broer Maurice het door de nazi’s bezette Parijs om het vrije deel van Frankrijk (Vichy-Frankrijk) te bereiken. De jongens zijn op zichzelf aangewezen en weten dankzij een ongelofelijke dosis moed en vindingrijkheid te ontsnappen naar Nice. De Duitsers trekken echter verder op en de veiligheid blijkt van korte duur. De jongens zullen alles op alles moeten zetten om hun afkomst te verbergen. Hun intense band en de hoop op hereniging met hun ouders en grote broers houden hen staande. Samen kunnen ze de wereld aan.’

De historische werkelijkheid
Joseph Joffo (1931) is een Franse schrijver van Joodse afkomst.
Hij groeide op in Parijs en woonde met zijn familie in Rue de Clignancourt waar zijn vader een kapperszaak had. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog verslechterde de situatie voor de familie Joffo. Begin 1941 vlucht Joffo op 11-jarige leeftijd samen met zijn broer, die 13 jaar was, naar hun twee oudere broers, Henri en Albert Joffo. Deze broers waren al eerder de demarcatielijn overgestoken en hadden een kapperszaak geopend in Menton. Later verhuisden ze naar Nice, waar ze bij de rest van de familie gingen wonen. Nice lag toen op Frans gebied dat bezet was door de Italianen. Op 8 september 1943 verlieten de Italianen het gebied om hun eigen land te verdedigen tegen de Duitsers. Op 10 september 1943 werd Nice bezet door de Duitsers, waardoor de familie Joffo weer moest vluchten. Vader Joffo stuurde Joseph en Maurice naar een metgezellenkamp, Le camp des jeunes Compagnons de France. Na een paar maanden in het kamp trokken Joseph en Maurice naar Nice om hun familie te zien. Daar werden ze echter gearresteerd door de Gestapo. Na een paar weken werden ze dankzij een vals doopbewijs vrijgelaten en terug naar het kamp gebracht. Nadien werd hun vader opgepakt door de Gestapo. Omdat het snel duidelijk zou zijn geworden dat hun doopbewijs vals was, vluchtten ze naar hun zus. Zij gaf hun de opdracht naar iemand in een klein dorpje tussen Nice en Aix-les-Bains te gaan. Hier bleven ze tot Parijs in juli 1944 door de geallieerden werd bevrijd. In Parijs werd de familie Joffo herenigd, op vader Joffo na die om het leven kwam in een concentratiekamp.
Na de oorlog werd Joffo kapper, net als zijn vader. Na een ski-ongeluk begon hij in 1971 zijn herinneringen aan zijn kinderjaren op te schrijven. Dit doet hij nu nog. Het manuscript van zijn eerste roman Un sac de billes (1973) werd door een dertigtal uitgevers geweigerd alvorens te worden geaccepteerd door Éditions Jean-Claude Lattès.

De recensie
De Volkskrant, Floortje Smit, 18 mei 2017
In Un sac de billes ligt het Franse platteland er vaak romantisch bij, in zacht licht, met pittoreske dorpjes en hoog wuivend gras. Dit is het landschap waar twee Joodse broertjes doorheen moeten reizen, vrezend voor hun leven, terwijl de nazi’s oprukken. Goed gespeeld, mooi gefilmd, maar Un sac de billes is in de handen van regisseur Christian Duguay vaak een spannend, historisch jongensboek, met overzichtelijk goed en kwaad, een leuk ouder meisje als love interest, vioolspel en symboliek rondom een zak knikkers. De jongens kunnen op hun tocht van Parijs naar Vichy niemand vertrouwen, waarschuwden hun ouders vooraf nog, maar het tegenovergestelde blijkt waar. Dit alles mag dan gebaseerd zijn op een biografisch verhaal, maar het voelt als een WO II-sprookje waarin de grimmige werkelijkheid op afstand blijft.
Korte analyse van Floortje Smit, die in de krant verscheen met de kop en ondertitel ‘Grimmige werkelijkheid Un sac de billes blijft op afstand. Kan een film over een waargebeurd verhaal over de Tweede Wereldoorlog té gelikt zijn?’ Dat heeft inderdaad een grote kern van waarheid. De grote grimmigheid blijft achterwege, hoewel van alle kanten overduidelijk is dat ze op de achtergrond steeds aanwezig is. De dreiging is nooit afwezig. Dat is ook genoeg, want het lijkt me dat de film eerder voor een jeugdig publiek is gemaakt dan voor sensatiebeluste volwassenen. Maar volwassenen die niet teleurgesteld zijn omdat er zo weinig geweld in een oorlogsfilm zit, kunnen volop genieten van de verfilmde oorlogmemoires van Joseph Joffo. Wat mij betreft had de film wel een groot aantal plaatsen hoger mogen staan dan die 94e plaats.

 

Advertenties
Dit item was geplaatst door Muis.

One thought on “UN SAC DE BILLES

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: