DOKTER, DOKTER, ALLEMAAL DOKTERS (11)

DOKTER, DOKTER, ALLEMAAL DOKTERS
De onbekende kant van de gezondheidszorg
Verhalen met en over dokters
(deel 11)

door
JOEP SCHOLTEN
.
.
.
.
.
(deel 1) (deel 2) (deel 3) (deel 4) (deel 5) (deel 6) (deel 7) (deel 8) (deel 9) (deel 10)


4. Money money (Liza Minelli, Joel Grey)
deel 2

Sinds 2006 leven we in een nieuwe werkelijkheid. Nederland vergrijst en al jaren worstelt de politiek met de stijgende kosten van de zorg. Marktwerking, onderlinge concurrentie tussen zorgaanbieders, artsen, ziekenhuizen, enzovoort moet het allemaal meer betaalbaar maken. Toegenomen concurrentie is goed voor de aanpak van de wachtlijsten in ziekenhuizen en zal de kwaliteit van de dienstverlening verbeteren, is de veronderstelling.
Sindsdien wordt er door de medische stand, vooral door huisartsen, onverminderd tegen deze werkelijkheid gefulmineerd. Maar elke minister van VWS, goed of slecht, kan zich geen betere tegenstander wensen. Met name huisartsen zijn onderling verdeeld tot op het bot, bovendien zelden bereid de daad bij het woord te voegen. De LHV (Landelijke Huisartsen Vereniging) heeft inmiddels een concurrent. De één roept nu vooral wat de ander nalaat te doen.
Patiënten zouden lijden onder het nieuwe systeem. Dat is maar zeer de vraag. Eerder hebben die last van een andere beroepsinstelling onder huisartsen. Steeds meer deeltijdwerkers, groepspraktijken en zogenaamde HAP’s (huisartsenposten) waar de arts-patiëntrelatie meer en meer verwatert. Vooral oudere artsen kijken er naar met gemengde gevoelens. Zij vinden dat huisartsen hun unieke positie verkwanselen en die ontwikkeling is al langer aan de gang dan sinds de komst van het nieuwe zorgstelsel.
Ondertussen herinner ik me de klanken uit Cabaret. Liza Minelli en Joel Grey bezingen de zegeningen van de materie: Money money money. Met veelbetekenende gebaren en schaamteloze gezichten bewieroken ze het slijk der aarde. Een voorbeeld voor de medische stand wellicht! Onverminderd staat die met tenminste één been in de hypocrisie. Of die hypocrisie het nóg eens zo bont zal maken als wat ik toen meemaakte?

money 2Ik raak erbij betrokken ergens midden jaren zeventig, een tijd dat er nog relatief veel apotheekhoudende huisartsen zijn. Vooral daar waar het land leeg raakt en de Bible Belt tegen de Duitse grens botst, vind je er nog genoeg.
In een groot pand aan een lange weg houdt hij praktijk. Om er te komen, moet je de stad uit. Weg naar het niets. Eenmaal buiten, zo ver het oog reikt, vlak en vooral leeg land. In de spaarzame dorpen lijken de bewoners elkaar gevonden te hebben in hun geloof, om preciezer te zijn; in hun afgesplitste variant daarvan. Dat besef, in combinatie met de lage luchten, doet je naar adem happen en, hoewel ik er zelden de neiging toe voel, groeit als vanzelf een soort begrip voor het fenomeen zelfmoord. In deze regio snijdt iedere huisarts er jaarlijks wel één of twee los van de balken. Ik aanhoor die verhalen. Niet zelden hinken ze op twee gedachten, die van huiver tot bijna hilarisch. Amper te begrijpen dat uit deze streek ooit mensen op pad gingen om handel te drijven. Zelfs tot diep in Rusland. Een vlucht, lijkt me nu. Een excuus om weg te zijn van het dorp, misschien wel een poging om de zwartgalligheid te overleven.
In een van die dorpen is hij dokter, de enige dokter aan een lange lege straat. Ergens in het midden staat de grote villa, die elk jaar dieper lijkt weg te duiken achter steeds hoger opschietend groen. Het Amerikaanse concern waarvoor ik werk, vervaardigt en verkoopt een heel scala aan geneesmiddelen. Ze zijn specialist in middelen tegen angst en slaapstoornissen. Proefmonsters waren toen gewoon. Je laat ze achter wanneer de dokter dat wil. In kleine proefflacons zit voor een paar dagen medicatie van bijvoorbeeld Seresta en Temesta. Indien het resultaat geeft, kan de medicatie via een recept worden voortgezet. Dat is het idee erachter. Vooral apotheekhoudende huisartsen zijn altijd in voor monsterverpakkingen. Natuurlijk is er geen artsenbezoeker zo naïef om te denken dat dit gratis zal worden meegegeven aan patiënten.
Artsen moeten tekenen voor de ontvangst van die monsters. De in mijn geheugen gebrande dokter heeft twee vreemde gewoonten. Zodra ik zijn spreekkamer betreed, weet ik wat er volgt. Ons gesprek is nauwelijks begonnen of hij wijst naar een foto aan de muur. ‘Mijn jacht,’ klinkt het trots en dan volgt een lofzang op een boot van een meter of vijftien. Vanwege de relatie streel ik zijn ego en knik instemmend. ‘Dat kost wat,’ laat ik horen omdat hij dat graag wil horen, waarna hij zijn tekst kan uitspreken die leidt naar zijn tweede vreemde gewoonte. Hij heeft alles uit ons pakket op voorraad in zijn apotheek, zegt hij, echt alles. En dat terwijl hij van andere firma’s kortingen krijgt aangeboden. Ik wacht nooit tevergeefs op zijn vraag om extra monsters Seresta Forte, de zwaardere variant en feitelijk alleen bedoeld voor psychiaters; bovendien destijds een relatief duur middel. Geen enkele andere huisarts vraagt er ooit naar. Maar goed, van een paar monsters Seresta Forte (10 tabletten) ligt geen mens wakker.
Dat ritueel aan die lange straat duurt een aantal jaren. Tot ik bezoek krijg van de belastingdienst. Onder de noemer Actie Gaper is een controle gestart onder apothekers en apotheekhoudende huisartsen. Onderdeel ervan is, dat de inkooplijsten worden gelegd naast de hoeveelheid gedeclareerde recepten. Bij de dokter van het witte motorjacht strekt zich een zee van verschil uit tussen wat hij inkoopt en declareert aan Seresta Forte tabletten. Als verklaring verwijst de dokter naar de artsenbezoeker van Seresta Forte. Wat hij niet inkoopt, komt uit de kofferbak van de vertegenwoordiger. Het gaat om duizenden guldens inkoopverschillen per jaar.
money 3Soms zijn oude familiegewoontes een voordeel. Net als mijn moeder heb ik moeite met dingen weggooien. De monsteradministratie van jaren terug laat zich afstoffen. De aantallen daarin vermeld, die naadloos overeen komen met wat de firma over mij en mijn collega’s in de boeken heeft staan, vertellen een ander verhaal. Samen met de twee mannen van de Belastingdienst reken ik uit hoeveel psychiatrische patiënten in één huisartsenpraktijk kunnen huizen. In dit geval zelfs allemaal in één dorp! Hoe gestoord kan een regio zijn, vragen we ons gezamenlijk af? Dokter mag zich verantwoorden voor de rechter. Hij komt weg met de dooddoener: onvoldoende bewijs.

Jaren later komen de dokter en ik elkaar nog een keer tegen. Een week lang zijn we beiden deelnemer van een studiereis. Tijdens die trip ontpopt hij zich als flamboyante zanger. In een bedoeïenentent ergens in de Syrische woestijn verrast hij alle aanwezigen met de lyrische kant van zijn karakter. Spreken doen we elkaar niet. Bij mij ontbreekt de behoefte en de dokter speelt door me niet te kennen overtuigend de onschuld der zaligen. Daarin heeft hij veel geoefend, hoor ik later van zijn opvolger. Uit die verhalen komt een dokter te voorschijn die beter past bij mijn ervaringen. De praktijkoverdracht blijkt een horrorverhaal. Zelfs jaren na dato rollen er nog financiële lijken uit de kast, gevolgd door een langdurige juridische strijd. Opnieuw klinkt dat prachtige lied uit een tijd waarop de wereld op het punt stond te kantelen: Money Money.

– slot –

Dit item was geplaatst door Muis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: